Café Lellebel in Amsterdam is zo'n begrip dat het nauwelijks is voor te stellen dat de kroeg 'pas' tien jaar bestaat. Het kleine café aan de Utrechtsestraat, net om de hoek van het Rembrandtplein, is in die tien jaar uitgegroeid tot een plek waar mensen van alle leeftijden en genders samenkomen. Velen hebben hier hun eerste stappen 'uit de kast' gezet, of hebben hun talenten ontplooid op het podium. Het jubileum wordt op 24 november groots gevierd met een zo goed als uitverkocht galafeest in Grand Café l'Opera in Amsterdam. Met eigenaar Hans Wijtenburg, bij velen beter bekend als Desirée dello Stiletto, blikken we terug op tien roerige jaren.

"Ik was niet van plan om een travestie-café te beginnen. Ik wilde eigenlijk een multi-culticafé in de Bijlmer, waar ik op dat moment woonde. Maar de lokale politiek had toen net besloten dat nieuwe café's in een winkelcentrum moesten zitten, en daar kon ik de huurprijs niet voor ophoesten. Toen ben ik met m'n businessplan naar een aantal horeca-makelaars gestapt, en één van hen, André Brals, die had iets wat al een half jaar leegstond en waar hij dus vanaf wilde. Ik wist dat multi-culti niet zou werken in het centrum, dus toen heb ik maar voor travestie gekozen. Ik kreeg een half jaar de tijd om te bewijzen dat het een succes zou worden. Dat was heel bijzonder, want welke zakenman geeft je nou de tijd om zolang iets te proberen? Een particulier leende me 10.000 gulden, waardoor ik ook van de bank nog 10.000 kreeg, maar dat laatste bedrag had ik niet eens nodig. Het was vanaf dag één een succes. Met de opening was het zo druk dat mensen tot op het Rembrandtplein in de rij stonden. Natuurlijk, we hebben goeie en slechte tijden gehad de afgelopen jaren, maar het is nooit echt leeg geweest."

Queens Pub

Lang voor De Lellebel bestond Desirée al, onstaan en gevormd in Eindhoven. Hans deed met carnaval wel eens een jurk aan en pruik op, "toen had ik nog een snor ook," lacht hij, en begin jaren tachtig werd hij gevraagd mee toe doen met de miss verkiezing in The Queens Pub. "Dat was in 1983, en ik werd meteen derde. Dat was een mooie opsteker om door te gaan. Uiteindelijk heb ik tien keer meegedaan en drie keer gewonnen. In de Queens Pub was een hele groep met onder andere Tante Hennie, dat was de eigenaresse van de kroeg, Catharina van Benz, die deed Zarah Leander, Gigi l'Amour uit Duitsland, Marijke Smits en Cara Lee, en Nico, daar deed ik een duo mee: Josephine en Daphne. Dat was een leuke club. Daarmee deden we openlucht optredens in Duitsland en stonden we in het café van Hervé in Mechelen. Nico en ik deden bandparodieën, maar ook seances op bruiloften. Gingen we geesten oproepen met wierrook enzo. Allemaal flauwekul natuurlijk, maar er waren echt mensen die het eng vonden.

"We zijn ook nog eens als werksters in een lelijke eend van Eindhoven naar Breda gereden. Stapten we bij elk stoplicht uit en gingen we andere auto's wassen. En we traden op in de Keizer Karel in Nijmegen en Chez Manfred in Amsterdam, gooiden we met rijst enzo. Het werd met ons altijd een puinhoop. We waren erg baldadig. Na Nico zat ik in Les Quatres Follies. Dat was serieuzer. Toen traden we veel op in café Olympiade, omdat ze ons daar leuker vonden dan de rest. De eigenaresse was een transseksueel, en die deed vaak met ons mee."

Hans kwam min of meer per ongeluk in Amsterdam terecht, nadat z'n relatie was uitgegaan en hij vrijwel tegelijkertijd z'n baan kwijt raakte. Hij besloot een weekend naar de hoofdstad te gaan en kwam daar een jongen tegen die hem vertelde dat er werk zat was in Amsterdam. Via een uitzendbureau had hij meteen een baan en kort daarna ook een flat in de Bijlmer. "Binnen de kortste keren deed ik overal travestieshows. Ik had ook een talkshow in de Bijlmer met lokale gasten en politici, Dizzy's Delicious Talkshow." Hans werd gevraagd om bij de Sister Company te komen, waar hij Jeroen Molenaar (Babette LaFayette) leerde kennen. De Sister Company werd opgevolgd door Les Sacres Soeurs en daarna gingen Hans en Jeroen verder als duo, eerst met de dinershow Girls on Stage en daarna als The TranSiStors. "Maar daarin zijn we niet meer in travestie. Dat wil zeggen, ik doe tijdens de show een transformatie, Jeroen blijft wat androgyn. De show heet 'Ik ben mij', als vertaling van 'I am what I am'. Het is een Vaudeville-achtige voorstelling, met jaren '30 liedjes en live musici. Het verhaal is dat we eigenlijk geen travestieshows meer doen, maar dat ik het toch niet kan laten. We zijn bezig om deze show weer terug op de planken te brengen."

De meiden

Hans staat natuurlijk niet als enige achter de bar. In het begin werd de kar mede getrokken door Silvia Moos van Montmartre en Jeroen Molenaar. "We hebben heel hard gewerkt om het tot een succes te maken. Elke avond werken, werken, werken. We zijn altijd zeven dagen per week open geweest, en we hebben vanaf het begin shows gehad. We hadden toen vaak elke twee weken een gast. Nicky Nicole, Cara Lee, Sally Bowles, Dolly Bellefleur, Madame Lily, Vera Springveer, Chicks with Dicks, Mayday, Claudette Ball, Priscilla Collins, Miss Bella Schultz. Iedereen die een naam had in Amsterdam heeft hier gestaan. De meiden die er nu zijn zijn in de loop van de jaren erbij gekomen, en ze gaan ook niet weg. Laura is er al negen jaar. Die heeft twee keer haar jurk aan de kapstok gehangen, maar is toch weer terug gekomen. Ze zijn heel belangrijk, het staat of valt met hen. Als ze er niet zijn wordt er ook meteen gevraagd waar ze zijn. Op zondag hebben we Rasha en Corrie Broccoli, de enige met een eigen fanclub. Elke eerste zondag van de maand is er JAM SESSIE met diverse T-girls in de hoofdrol: Prinses Lesley, Elfi, Bastiënne des Oiseaux, Patricia en andere toppertjes zoals Johanna, Judith, Rob & Frédérique.
Maandag ben ik er zelf of Pierre. Dinsdag op de karaoke-avond is Sugi La Ri er en woensdag is het transgender praatcafé met Felicia Six. Behalve op de derde woensdag, dan hebben we Dora Multinational met de balkanavond of Donna Sofia met de Italiaanse avond. Salsa is op donderdag met Renate en Anita, vrijdag is onze talentenjacht met Sugi, Laura Lee en Evita. Die laatste is pas 18 en is hier door haar moeder gebracht nadat ze haar had verteld dat ze travestiet was.  En de derde vrijdag van de maand is het tijd voor The Crazy Girls (Karoline on Line & Charité Carmen) met veel shows. Op zaterdag hebben we dan Esther van Cartier, Miss Tutti en Renata. Ik heb ook meiden uit de hele wereld achter de bar gehad. Zuid-Afrika, Australië, Ecuador, Tsjechië, Kroatië en nog veel meer landen.

Divers publiek

We krijgen ook een heel divers publiek. Mensen die voor een showtje komen, veel hetero's, en T's en bewonderaars. We doen ook Balkan-, Turkse-, Italiaanse-, Indonesische-, en salsa-avonden, dus dat multi-culti zit er toch in. Op die avonden zie je ook mensen uit die groepen. De salsa avonden trekken Zuid-Amerikaanse transen, met de arabische avond hebben we vijf Marokkaanse travestieten. Daarbij helpt het dat er dan ook een Marokkaanse T achter de bar staat. En we hebben tegenwoordig een deurbeleid, daarmee hou je de foute types buiten.

Sinds één augustus heeft De Lellebel een terrasverguning, en inmiddels is het, zelfs in deze slechte zomer, een paar keer mooi genoeg geweest om buiten te zitten. Hans denkt er over om volgend jaar ook overdag open te gaan en hapjes aan te bieden. Een grotere kroeg, ergens anders, zit er overigens niet in omdat het financieel niet haalbaar is. "Dan heb je een andere partij nodig, en dan wil die ook een vinger in de pap en dan krijg de tent misschien een ander karakter. Daar heb ik geen zin in."

Leuke dingen

"Wat elk jaar weer mooi is dat is de Canal Parade met Gay Pride. In 2000 kregen we de prijs voor de mooiste boot, dat was een leuke opsteker. Maar ook de uitstapjes naar De Efteling en de Beekse Bergen zijn leuk. Altijd feest in de bus, en na afloop naar tante Hennie in The Queens Pub. En de Hartjesdagen op de Zeedijk en het Eurosongtravestival, wat ik doe met presentratrice  Coco Coquette en waarvoor ik ook in de jury zit met Jet Lag of Eileen Wayback, dat zijn ook mooie evenementen. En de miss Lellebelverkiezing natuurlijk. Voor de tiende editie zitten dit jaar alle vorige winnaars in de jury."

De Lellebel kan intimiderend lijken voor wie er nog nooit geweest is, maar volgens Hans kan je ook prima terecht als je net uit de kast komt. "Als je nog niet goed durft kom dan op woensdag naar het transgender praatcafé. Dan is het altijd wat rustiger. Felicia staat dan achter de bar, en die is altijd in voor een babbeltje. Vervolgens leer je anderen kennen en dan kan je volgende keer samen gaan. Trouwens op maandag is het ook vaak rustig, staat de muziek niet al te hard en kan je ook lekker babbelen.

Speciaal

Als ik hem vraag of hij na tien jaar Lellebel nog steeds enthousiast is hoeft hij niet lang na te denken. "Ja, zeker wel. Wat mij een opkikker geeft is dat m'n eigen klanten een feest voor me geven. Ik was erg verrast toen ik ervan hoorde. De oude garde, Silvia en Babette onder andere, was ook bezig om wat te doen, maar de huidige klanten waren sneller. Er is een organisatiecomité van twaalf mensen dat alles doet. Het wordt heel speciaal. Ik kreeg een aanbieding van Vulcano voor een gratis optreden met Gay Pride, maar toen zaten we al vol, dus die heb ik doorverwezen naar het galacomité. De Kerosine Kikkers, de band van Prinses Lesley, komt ook. Lesley won vorig jaar de miss Lellebel verkiezingen in een burka. Er waren 300 kaarten voor en volgens mij zijn die bijna allemaal op."

De Lellebel heeft inmiddels drie cd's uitgebracht. De derde is net klaar. Daarvoor zijn de afgelopen maanden zo'n 50 nummers opgenomen, waarvan er 15 op de cd terecht zijn gekomen. De liedjes worden uitgevoerd door onder andere Dora Multinational, Babette LaFayette, Bellissima La Cantante, en ook Bronja, die de zeventig al gepasseerd is en die twee liedjes heeft geschreven, één over haar transseksualiteit en één over de Lellebel. Ook het liedje dat Hans als eerste schreef staat er op. "Ik was toen 16 of 17, was net van huis geweggelopen omdat ik homo was, en heb toen een lied geschreven half in het Brabants en half in het Engels. Het heet Runaway.

"Alles bij elkaar, het feest, de cd, we gaan ook weer optreden met de Transistors en ik heb leukere klanten dan ooit. Dus ja, ik ben heel enthousiast."

Monica Dreamgirl

Voor meer info over de lellebel zie de advertentie elders in deze Transformatie of kijk op www.lellebel.nl.
Lellebel al tien jaar uniek